ICM: Laatste dag

Mijn vorige blog eindigde met Kairos en daar ben ik vervolgens nog maar even in gebleven...
We slaan daarom nu even een dag over en gaan rechtstreeks naar de afsluiting van ICM 2017.

Die laatste dag is meestal een vreemde mengelmoes tussen vermoeidheid, weemoed en soms ook nog vervoering. Het is een dag die eerder eindigt (14.00) met een lange brunchsessie en 2 korte rondes lezingen ervoor. En om 13.00 dan echt eindigt met de ‘closing ceremony’.

Vermoeidheid

Het is veel, 5 dagen ICM. Ik hoop dat u die mij gevolgd heeft de afgelopen dagen dat een beetje mee heeft gekregen. Ik wist van tevoren dat ik onmogelijk ‘alles’ kon overbrengen van wat er hier gebeurt. Omgekeerd kon ik niet bijhouden wat er ondertussen in Nederland gebeurde met fakkeltochten die eerst wel en toen weer niet doorgingen en het Algemeen Overleg geboortezorg op woensdag. De hier aanwezige KNOV bestuurs- en bureauleden deden dat wel, of probeerden het althans naar beste kunnen. Dus zij vertrekken hier echt met hun tong op hun schoenen. Ik beschouw mijzelf als een bijzonder kritisch KNOV-lid en ik hoop dat meer leden dat mogen zijn of worden. Want alleen kritische leden houden een bestuur scherp. Maar het was ook goed en verhelderend om eens van heel dichtbij te zien en te horen wat het bestuur nu precies doet in de wandelgangen en wat de dilemma’s zijn bij het laveren tussen alle beladen meningen en gebeurtenissen in het verloskundige landschap. Vroeg op, laat naar bed, internationale contacten leggen en onderhouden, reageren op wat er ondertussen thuis gebeurt en kijken hoe ICM hierbij behulpzaam kan zijn. Veel gebeurt achter de schermen en dat kan behoorlijk frustrerend zijn voor de leden thuis. Als lid hier, vond ik het gesprek met bestuur en leden op maandagavond een mooie gelegenheid om elkaar beter te kunnen begrijpen. Top dat daar tijd voor werd vrijgemaakt en heel mooi om te zien hoe er respectvol naar elkaar geluisterd werd. Een mooie generale voor de extra ALV na de zomer over dit onderwerp. Ik hoop dat we in Nederland, net als internationaal, zowel de gezamenlijke waardes als de verschillen kunnen benoemen (‘agree to disagree’) en vanuit wat ons bindt een plan kunnen maken waarbij de verschillen elk hun gelijkwaardige plaats kunnen behouden. Wat dat betreft is ICM een voorbeeld waarbij we als verloskundigen nationaal en internationaal telkens moeten blijven zoeken naar zorg die niet ‘too little too late’ is maar zeker ook niet ‘too much too soon’. Voor mij zijn de kernwaarden voor Nederland in elk geval fysiologie, compassie, autonomie en risicoselectie door de verloskundige. Maar het is natuurlijk nog veel belangrijker om in september te horen wat u vindt dat die kernwaarden zijn! Wat verbindt ons waardoor we samen kunnen optrekken voor een sterke eerstelijn en het waarborgen van ‘zinnige, zuinige’ (en humane!) zorg voor vrouwen?

Weemoed

Als je in de ochtend binnen komt wemelt het al meteen van de bezoekers met koffers en tassen die na afloop direct doorgaan naar het vliegveld. Tijdens de brunch in de ‘exhibition hall’ worden de diverse stands afgebroken terwijl je nog aan het twijfelen was of je nu wel of niet die ketting gemaakt van de vliezen van (de placenta van het kind van) de kunstenares zou gaan kopen. En je eigenlijk nog even had willen kijken bij die bizarre verlosbedden en fantomen.
Want alleen tijdens ICM kan je zowel een foto maken van een keurige geklede man die een (plastic) vagina aan het schoonpoetsen is als tegen een stand verkoopster zeggen “I really love your boobs and vagina” waarop zij antwoordt “I know, everybody keeps fondling them”.

En dan wilde je eigenlijk ook nog even langs de posters waar aan het eind van de ochtend de helft ook al weer van verdwenen is. Op donderdag is het gewoon te laat voor ‘eigenlijk’. Gelukkig zijn andere collega’s van de KNOV wel op tijd langs de posters gegaan. Zij hebben een selectie gemaakt van interessante posters voor Nederland en van de aldaar gepresenteerde posters door Nederlanders. Die selectie kunt u in alle rust bekijken tijdens het ledencongres in September. Waaronder in elk geval de poster van Elke Slagt-Tichelman die met haar onderzoek naar de voorspellende factoren voor moeder-kind binding de Research Award 2016 gewonnen heeft. (foto volgt...). En daarnaast weet de KNOV hopelijk sommige inspirerende sprekers van deze ICM te strikken voor een presentatie tijdens het ledencongres. 

Vervoering 

De afsluitende Key Note lezing werd gegeven door Katsi Cook, een indiaanse vroedvrouw van de Mo-Hawk clan en succesvol onderzoekster, directeur en verbinder tussen de oorspronkelijke en latere bewoners van Canada. In haar taal stamt het woord voor familie af van het woord voor vuur omdat daar de familie samen komt. Ze vertelde prachtig over het indiaanse scheppingsverhaal en hoe tijdens elke zwangerschap de schepping zichzelf herhaalt. Ze besloot haar verhaal lachend met dat we haar woorden zeker zouden vergeten, ‘want dat is gewoon hoe wij mensen zijn’, maar hoopte dat de ziel van het verhaal in ons zou achterblijven middels het lied dat ze voor ons zong voorafgaand aan de officiële sluitingsceremonie. Hierbij nam de vorige president Francis Day-Stirk afscheid, evenals het oude bestuur. De ketting werd overgedragen aan Franka Cadee. Haar speech was kort en krachtig. Ze legde nogmaals uit waarom de focus op humanisering zal komen te liggen. Omdat veiligheid sowieso al besloten ligt in een humane geboortezorg. En (medische/fysieke) veiligheid alleen is niet genoeg om kwalitatief goede zorg te leveren. Dat kan pas als je je helemaal veilig voelt, ook emotioneel. Daarnaast parafraseerde ze het Afrikaanse principe van Ubuntu (‘ik ben doordat jij bent’) in ‘Midwives are because women are’. Om te besluiten met: “There is still a lot of work to do. As midwives we know as no other when it is time to breath and when it is time to push. Now is the time to push!"

En verder...
Qua inhoud heeft ICM genoeg inspiratie gegeven voor meerdere blogs. De kunst is om bij terugkomst niet meteen overmeesterd te worden door Chronos en die inspiratie te blijven delen met u de lezer. Terwijl ik dit schrijf, zit ik in een ‘lodge’ ergens in een National Park ten noorden van Toronto. Tussen het beren-en-eland-spotting en het forellen vangen in, moet het toch lukken om dat voor elkaar te krijgen. Bovendien zit ik hier met 3 andere verloskundigen die de afgelopen dagen weer hele andere sessies bezocht hebben dan ik. Hun breinen hoop ik ook nog voor u leeg te zuigen 😃.
Dus houd mijn blog in de gaten of volg @de_knov en #knovicm op Twitter. 

ICM dag 2: Chronos en Kairos

Goedemorgen!
Nouja, bij jullie is het natuurlijk al middag als ik dit schrijf...
Terwijl ik mijn lichaam het tijdsverschil inmiddels wel verwerkt heeft, begin ik last te krijgen van een gebrek aan 'Kairos'. Gisterenmiddag (let op, dag 3!) bezocht ik een symposium over 'spirituality and childbirth' (alleen tijdens ICM lijkt het overigens volkomen normaal dat 2 PhD researchers en een professor hier een lezing over geven, of überhaupt onderzoek naar gedaan hebben, maar dat terzijde). Daarover hopelijk meer in een volgend blog. Voor nu vond ik het interessant dat ze het verschil tussen Chronos en Kairos aanhaalden (in relatie tot geboorte). De Nederlandse filosofe Joke Hermsen zei hierover in een lezing uit 2015:
"Van de Grieken tot De Verlichting golden beide gezichten van de tijd: Chronos en Kairos. Chronos staat voor de lineaire, meetbare tijd en Kairos is ‘de god van het geschikte ogenblik'. (-) Het principe van versnelling hoort bij het huidige Chronos-regiem. Er is minder tijd voor belangeloze aandacht. Dat zie je ook in zorg en welzijn. Dat is een zorgelijke ontwikkeling. (-) Aan het eind van de negentiende eeuw werd de tijd een meetinstrument voor arbeid. Die arbeid werd in kloktijd gemeten. Iedereen werd aangespoord om meer te presteren in dezelfde kloktijd om economische groei te bevorderen. Zo begon tijd onze vijand te worden. Als we naar onze hedendaagse ervaring van tijd kijken, dan kunnen we constateren dat er in de afgelopen decennia allerlei tijdsbesparende apparaten in onze huizen en bedrijven zijn gekomen, maar dat we minder tijd hebben dan ooit tevoren. Er is iets mis gegaan in onze verhouding tot de tijd. We hebben te weinig tijd om tot aandacht, tot rust, tot dagdromen, tot een visie te komen. Een filosofisch aspect aan tijd is dat tijd het fundament onder ons bestaan is. Wij zijn in tijd verkerende wezens. Het is belangrijk dat we op onze eigen tijd staan, maar in werkelijkheid worden we bepaald door economisch geregeerde tijd. (-) Thuiszorgmedewerkers moeten een oudere binnen twee minuten in een steunkous helpen. Professionals worden afgerekend op kwantiteit in plaats van op kwaliteit. (-) Kairos staat niet voor de snelle kloktijd, maar voor de tijd die je ervaart, de vertraagde tijd die als een ruime jas om je heen zit. Die je ervaart als je wandelt in de natuur, als je muziek maakt, naar een schilderij kijkt of een roman leest. De kloktijd wordt van buitenaf gedicteerd, maar de Kairotische tijd is de tijd die je bent en ervaart."
Tijd voor wat Kairos dus om in rust van alle indrukken en inspiratie een blog te kunnen maken.
In de grote hal met de diverse stands van allerlei stakeholders en sponsors (waaronder de KNOV stand), staat een tafel met een grote kleurplaat erop en de uitnodiging om door wat gedachteloos te kleuren weer even tot rust (en kairos) te kunnen komen.

taking a ZEN break...

Daar heb ik gisteren na het kleuren even een korte meditatie van Buddhify ('modern mindfulness wherever you are') gedaan via mijn koptelefoontje en alvast de onderwerpen voor wel 10 blogs op een rijtje gezet. Ik schreef het al eerder, ICM is overweldigend en vol met Chronos als je van de ene naar de andere presentatie rent, een praatje maakt met die, appt met de ander, ook de stands nog even wil bekijken en je je zelf nauwelijks de tijd gunt om ook nog even te eten en te plassen.
Terugdenkend is die dominantie van Chronos en het gebrek aan Kairos misschien ook wel het hoofdmotief geweest waarom ik uit de ratrace van een groepspraktijk met drukke diensten gestapt ben en caseload ben gaan werken (zie een ander blog daarover). De inspiratie daarvoor deed ik overigens op tijdens mijn allereerste ICM in 1999, maar dat is weer een heel ander verhaal. Ik ben gestopt met van de ene naar de andere bevalling te rennen en lange drukke spreekuren te houden zonder veel tijd voor echt contact en aandacht. Ik deed dat in eerste instantie vooral voor mezelf. En ook omdat ik intuitief voelde, en rationeel kon beargumenteren, dat het ook beter zou zijn voor de zwangere. Nu is er bij het schrijven van deze blogs voor de KNOV over ICM natuurlijk sprake van een enorme selectiebias. Ik bezoek vooral de lezingen waar ik zelf in geïnteresseerd ben ;-). Over bijvoorbeeld caseload midwifery, freebirth, woman centered care en women's rights etc. Maar eergisteren (dag 2!) bezocht ik vanuit een meer 'global perspective' een heel ander soort lezing: 'Why is scaling up and sustaining effective programs and models of care so hard?'. Ik hoopte hier wat antwoorden te krijgen over de huidige politieke ontwikkelingen in de geboortezorg in Nederland. Want ik loop al heel erg lang rond met precies dezelfde vraag. Mede dankzij mijn master verloskunde weet ik dat elke opeenvolgende internationale Cochrane review weer laat zien dat het MLCC model (Midwife-led Continuity of Care) het meest kosteneffectief is, de beste medische uitkomsten geeft en de meeste tevredenheid bij de cliënten. En toch lijkt het maar niet te lukken om dit model wereldwijd te implementeren. Terwijl de evidence zich blijft opstapelen. Nu weet ik ook wel dat je over de resultaten van wetenschappelijk onderzoek eindeloos kan debatteren. En zeker in het geval van deze Cochrane review valt er veel af te dingen op het vergelijken van appels met peren: het ene land is het andere niet en heeft met andere uitdagingen in de zorg te maken (geografie, geschiedenis, economische status etc) en hoe definieer je 'continuity' en 'Midwife-led' dan? Maar goed, als de hoofd researcher (Jane Sandall) hiervan live aanwezig is op ICM om te vertellen over een onderwerp dat zo actueel is in Nederland, dan moet je daar wel even heen natuurlijk. Ook al zijn organisatie- en verandermodellen niet echt mijn ding. Gelukkig was ik de enige niet, want bij de derde dia van een organisatiekundig onderzoeker (zo eentje met allemaal vakjes en pijlen enzo) was de toelichting "don't worry, everybody starts to have the urge to vomit when looking at this slide". Het slechte nieuws is dat het gemiddeld 17 jaar duurt voordat nieuwe inzichten uit wetenschappelijk onderzoek volledig geimplementeerd en blijvend zijn. Hoet goede nieuws (voor mij als caseloader) dat Contuinity of Carer / relational continuity (continuïteit van zorgverlener, niet van zorg) echt verschil maakt. Als je alleen kijkt naar tevredenheid dan neemt die al toe bij continuïteit van informatie (alle zorgverleners vertellen min of meer hetzelfde). Bij continuïteit van zorg (verschillende zorgverleners volgen hetzelfde beleid en manier van werken) neemt die verder toe en bij continuïteit van zorgverlener is die het hoogst. Maar alleen die laatste (relational continuity), geeft ook echt verschil in de zogenaamde 'harde' uitkomsten (morbiditeit, pijnstilling, overdrachten, keizersnedes etc).

En daarmee eindigde de dag heel mooi waarmee die begonnen was: Onze nieuwe ICM president, Franka, kwam binnen bij het ontbijt met een KMC (Kangaroo Mother Care) draagdoek en een heel klein babypopje erin. Onderdeel van een ICM actie waar verschillende deelnemers 24 uur met deze draagdoek rondlopen.

Om te laten zien hoe belangrijk het is voor pasgeboren (niet alleen prematuren trouwens) om 'relational continuity' en nabijheid te ervaren. Ook dat heeft zoals bekend goede resultaten op harde medische uitkomsten. Het is ook een mooi einde van deze post. Maar misschien eerst nog een klein beetje Chronos van dag 2: Ik heb die dag zelf een presentatie gegeven over Unassisted Childbirth (mijn master onderzoek) in een symposium over de WONDER studie samen met Esteriek de Miranda, Martine Hollander en Suze Jans.

vlnr Suze Jans, ondergetekende, Martine Hollander, Esteriek de Miranda

 Daarna gelunched met Suze en Sheena Byro:

vlnr Sheena Byrom en Suze Jans

Heel inspirerende vroedvrouw uit de UK (hou het interview met haar in de gaten in het septembernummer van het TVV!) en daarna het praatje bezocht van mijn UK counterpart, Claire Feeley, over freebirth aldaar. Om 17.45 de KNOV receptie die druk bezocht werd door leden en buitenlandse gasten. Aansluitend een mooi gesprek van het KNOV bestuur met de leden over de huidige ontwikkelingen, geleid door Marianne Nieuwenhuize en Raymond de Vries. Daar kan ik niet te veel over kwijt ivm de vertrouwelijkheid ervan maar vooral vanwege mijn huidige Chronos (8.38 Toronto tijd en nog niet gedoucht of ontbeten...). Behalve de afsluiting door Raymond waarbij hij benadrukte dat 85% van alle zwangeren hun zorg bij verloskundigen beginnen en 70% van alle baby's wordt door verloskundigen 'aangepakt'. We moeten ons daarom niet laten intimideren door alle ontwikkelingen en druk vanuit diverse hoeken. 'We are midwives (capable of) making a difference in the world'. Mits we voldoende tijd nemen om Kairos toe te laten in ons drukke leven...