ICM breekt WHO code borstvoeding?

Gisteren ("dag 0") bezocht ik Niagara Falls met een aantal andere Nederlandse collega's.
Wat is daarvan interessant voor jou als achterblijver die geïnteresseerd is in wat er gebeurd tijdens ICM? Niks natuurlijk ("leuk voor jou"), behalve dan wellicht als inspiratie voor de volgende ICM (2020, Bali) omdat dit een mooie bijwerking is van internationaal congresbezoek: je ziet nog eens wat van de wereld.
Een ander vochtig onderwerp dat je waarschijnlijk (hopelijk!) wel interesseert als thuisblijver (en imho vele malen indrukwekkender in al haar facetten dan de duizenden liters naar beneden stortend water op de grens van Canada en Amerika) is borstvoeding. Als je je op social media begeeft, is het onvermijdelijk dat je reacties krijgt. Zo reageerde er gisteren een lactatiekundige of ik me wel bewust ben dat ICM de WHO code borstvoeding schendt?! Even opgezocht en inderdaad werd #icmlive en #icm2017 ook driftig gebruikt door boze lactatiekundigen en andere borstvoedingsfans om op twitter hun verontwaardiging hier over te uiten (zie oa @humanmilknews).
Het zit zo met die code. Ik hoop overigens dat ik dit alleen uitleg voor mijn 'niet verloskundige zorgverlener' volgers/lezers, want anders mag je je eerst even kortdurend diep gaan schamen in een hoekje en dan pas weer doorlezen. Daarna niemand zeggen, jezelf vergeven en 'when you know better you'll do better' vrolijk je weg vervolgen ;-). Borstvoeding is gratis, altijd beschikbaar en heeft geen commerciële belangen, tenzij de beroepsmatige min weer terug zou komen in de samenleving. Kunstvoeding is daarentegen geweldig als een baby (zoals ondergetekende) om wat voor reden dan ook geen borstvoeding kan krijgen, maar wel slechter voor de gezondheid van moeder en kind op korte en lange termijn. In ontwikkelingslanden kan dat zelfs fataal zijn (maar ook levensreddend) en ondergetekende (geboren in een eerste wereld land) herinnert zich nog levendig de vele nachten met gillend pijnlijke middenoorsteking (veel voorkomende gevolg van geen moedermelk krijgen). Moeders moeten ergens tussen het stoppen van hun menstruatie en de geboorte van de baby beslissen hoe ze die willen gaan voeden: borst of poeder, fles of tiet, mensenmelk of koeienmelk (of evt dat van de geitenmin). Nu heeft de onvrijwillige koeienmin een hele goede commerciële producent achter zich staan met grote marketingbudgetten. Mensenmelk wordt vooral gesponsord door de overheid (in zeer beperkte mate), zorgverleners (wisselend) en door de enthousiaste producenten ervan (en weer ondermijnd door de producenten van mensenmelk die het geen onverdeeld genoegen vonden). Maar hoe dan ook is het marketingbudget voor het promoten van borstvoeding bedroevend laag :-(. Omdat we weten wat de gezondheidsrisico's van kunstvoeding zijn, hoor je als zorgverlener je cliënten/patiënten daarover te informeren. En internationaal heeft de WHO in 1994 voor overheden, zorgverleners en bedrijven een uitgebreide code gemaakt om de (vooral onbewuste!) beïnvloeding door kunstvoedingsproducenten tegen te gaan. De bekendste onderdelen van die code zijn dat je als zorgverlener geen gratis samples met poedermelk mag uitdelen, geen reclame mag maken voor kunstvoeding dmv posters, pennen, notitieblokjes of andere cadeautjes en/of gebruiksartikelen in je praktijkvoering. Maar de code is uitgebreider dan dat. Congressen of andere activiteiten mogen ook niet gesponsord worden door poedermakers of andere borstvoedingsondermijnende bedrijven. En in de laatste zit nu het probleem bij ICM sponsoring. De boosdoeners zijn Lansinoh, Medela en Philips (laatsgenoemde is zelfs een 'zilveren sponsor'). En die drie staan inmiddels op de zwarte lijst voor het breken van bovengenoemde WHO code. "Huh?" dacht ik, "maar Medela is een producent van kolfapparaten, niet van kunstvoeding toch?". Dat klopt. Ze staan ook niet op de lijst omdat ze kunstvoeding promoten, laat dat helder zijn, maar omdat hun marketing ook flessen en spenen omvat. En dat mag (ook) niet. Want kijken naar flessen en spenen geeft onbewuste imprinting van baby+honger=fles. Misschien ken je nog die reclame van Nestlé jaren geleden waarin twee jonge vermoeide ouders worstelen met hun huilende kind in de nacht. Uiteindelijk gaat de wekker en krijgt vader van moeder een heerlijk kopje koffie om de dag op zijn werk weer aan te kunnen (ook vanuit een andere feministische invalshoek behoorlijk ondermijnend, maar dat terzijde). Openlijke marketing: de koffie van Nestlé. Onbewuste marketing: de flesjes melk die de baby 's nachts kreeg in het filmpje. Daarnaast is het marketen van flessen en spenen door kolfapparaatproducenten ook ondermijnend voor borstvoeding. Ze promoten dan wel wel mensenmelk die je kan kolven en met een fles geven, maar ondermijnen daarbij tegelijkertijd het direct geven van borstvoeding (baby+honger en andere behoeften = borstvoeding). Want, zo is de redenatie, als je al problemen hebt met borstvoeding, dan kies je daardoor makkelijker voor full time kolven ipv voor hulp zoeken bij die problemen waardoor je wellicht niet (lang) hoeft te kolven. dat is althans gebleken uit onderzoek naar borstvoedingsondermijning.
Ik vind het een lastig dilemma. Als ik de weegpuntensponsoring flowchart volg, kom ik in eerste instantie uit bij groen ("geen overtreding WHO code"). Maar wat is dan goedgekeurd materiaal en wie heeft dat goedgekeurd? Wij van WC eend keuren WC eend?

Moet je als ICM roomser zijn dan de paus en de WHO-code strict volgen? Of blij zijn met (moeilijk te vinden) sponsors die in elk geval geen kunstvoeding promoten en tja, afgekolfde moedermelk moet je toch ook ergens in toedienen als het geen smakelijke zachte borst kan zijn? En waarom zou marketing voor een kolfapparaat alleen niet genoeg motiveren om het rechtstreeks aan de borst voeden dan maar op te geven? Ik hoor graag wat jij daar van vind. Overdreven die code? Of echt wel goed over nagedacht en als je zegt die te onderschrijven moet je het ook doen? Zeker als ICM? En wat is de mening van de KNOV daarover? Gelukkig staan zowel de WHO (stand 1108) als de World Alliance for Breastfeeding Action (WABA, stand 1111) ook op de ICM, dus daar kan je heen als je meer informatie wilt over dit onderwerp. En voor de thuisblijvers even op de links klikken voor meer achtergrondinformatie. Ik ga er zelf ook nog even op kauwen tijdens mijn ontbijt, het opbouwen van de KNOV stand (nummer 725) en tijdens de opening vanmiddag. Over die opening later meer...

Liefde en onkruid

Ik heb deze week het boek 'Charlotte' van Pia de Jong in een adem uitgelezen. Zij beschrijft hierin het aangrijpende verhaal van haar dochter die een zeer zeldzame vorm van aangeboren leukemie had. Ze was eigenlijk opgegeven, maar mogelijk kon chemotherapie nog helpen. Pia en haar man kozen er echter voor om Charlotte deze behandeling (met een zeer kleine kans van slagen) niet te geven en haar mee naar huis te nemen. Ze zijn toen 'gewoon' heel veel van haar gaan houden. Door haar te voeden, te dragen en samen te slapen, zodat het kleine tere meisje voortdurend de liefde en veiligheid van met name haar moeder kon voelen. En ze genas. Ik was toevallig haar vroedvrouw, maar dat doet er verder niet toe. Een prachtig verhaal, dat niet wil aanzetten tot nooit chemotherapie toepassen, of dat claimt dat liefde alles overwint. Maar het bracht mij wel op de volgende gedachte. Ik denk al langer, vooringenomen als ik ben door mijn beroep, dat er een specifieke 'default' manier is om kinderen te krijgen en er voor te zorgen. De manier die de natuur ontworpen heeft als beste manier om een mensenkind tot wasdom te brengen. Maar nu komt de crux. Mensen zijn als onkruid. In het algemeen is onze diersoort namelijk ongelooflijk sterk. Dus blijk je enorm af te kunnen wijken van de 'default methode' van de natuur zonder dat dit noemenswaardige schade oplevert aan een individu. En hoe heerlijk is dat! wat een vrijheid levert dat op voor elke ouder in zijn/haar unieke situatie! Dat is precies waarom je je ook niet schuldig hoeft te voelen als je bevalling niet verliep zoals in 'de boekjes'. Of als je borstvoeding mislukt is. Dat je kan kiezen voor een carrière ipv fulltime moederschap en dat we daar geen 'mommywars' over moeten beginnen. En laat dat elkaar opzadelen met schuldgevoel nu precies zijn waarom ik me vaak ongemakkelijk voel als ik mijn vooringenomenheid over 'hoe het idealiter zou moeten' wil uiten. Wat ook heel mooi beschreven is hier. Maar ik denk dat het wel belangrijk is om vast te stellen wat die gouden standaard dan precies is, om er daarna naar believen van af te kunnen wijken. En te bedenken dat als je er op alle gebieden van afwijkt, de marge voor het gezond en veilig opgroeien van een kind dan wel erg krap wordt. Maar dat er oneindig veel mogelijkheden zijn om er gevarieerd van af te wijken, precies zoals bij jou/jullie past, of bij de situatie en eventuele complicaties. Dit is wat ik in mijn werk en leven ontdekt heb als 'gouden standaard' van de natuur:

• zo min mogelijk stress in de zwangerschap, voldoende tijd en ruimte om naar binnen te kunnen keren en de veranderingen in je brein en lijf rustig te kunnen doorstaan
• gezond en gevarieerd eten (veel groente en fruit, eten wat je oma nog zou herkennen et cetera)
• thuis en ongestoord bevallen
• minstens een jaar lang full time thuis blijven met je kind, bij voorkeur de moeder
• heel lang borstvoeding geven, minimaal 2 jaar, liefst het kind zelf laten aangeven wanneer het genoeg is
• samen slapen, ook op z'n minst het hele eerste jaar
• je kind zolang het nog past zo veel mogelijk bij je dragen in een draagdoek
• onvoorwaardelijk ouderschap en geweldloze communicatie 

Ook nu ik dit schrijf, hoor ik verontwaardigde stemmen dat dit overdreven is en dat er meerdere gelijkwaardige wegen naar Rome zijn. Dat klopt, maar alleen indien er sprake is van een verdere gezonde situatie kun je naar hartenlust andere routes nemen. Zonder noemenswaardige schade. Ja, kunstvoeding geeft meer risico op schade dan (lang) borstvoeding geven (o.a. astma, allergieën, obesitas, diabetes etc), maar er zijn volksstammen groot geworden op poedermelk zonder er al te veel nadelen van te ondervinden. Waaronder ondergetekende. Ook heb ik 'gewoon' in een kinderwagen en een aparte babykamer gelegen. En hee, ik leef nog steeds! Ben ook best gezond en gelukkig :-). Mogelijk heeft mijn jarenlange bindingsdrang/-angst hier nog haar oorsprong gehad, maar ook dat is een handicap die op te lossen viel. Ik heb een directeur van een grote onderneming begeleid met 4 kinderen. 4 x thuis bevallen en telkens vlot weer fulltime aan het werk waarbij haar man voor huis en kinderen zorgt. En zij een ijzeren kolfdiscipline op haar werk hanteert, waarbij ik geloof dat ze ook zonder moedermelk in deze situatie net zo liefdevol en gezond groot zullen worden. Mijn oom en tante waren vroeger mijn grote voorbeeld omdat zij elk 3 dagen werkten, 2 dagen zorgden en 1 dag per week een oppas aan huis hadden. En allebei interessante banen hadden en beiden gepromoveerd zijn. Ondanks de hoge gehaltes aan stresshormonen die ze in speeksel van baby's op de crèche vinden, is er inmiddels een hele generatie groot geworden die hier nauwelijks nog last van lijkt te hebben. Samen slapen is echt niet voor iedereen een uitkomst (bijvoorbeeld als je moeder vroedvrouw is die elke nacht wakker gebeld kan worden om daarna een krijsende dreumes te moeten achterlaten). Dus voel je niet schuldig als je andere keuzes maakt dan in het lijstje hierboven. Maar als de nood heel hoog is, weet dan dit dit de basis is van wat je kan doen om je kind een zo goed mogelijke start te geven. Als het ernstig ziek is, of bijvoorbeeld als jullie samen een zware bevalling hadden. En als alles goed is, volg dan je hart en je hoofd in waar je van 'de gouden standaard' wilt afwijken. Want het moet natuurlijk geen protocol worden ;-).